Waarom komen foto's uit de WhatsApp-groep zo korrelig binnen?

Wat doet WhatsApp precies met je foto?

Twee dingen tegelijk, en het tweede is het vervelendste. Eerst wordt de foto verkleind: het aantal pixels gaat omlaag tot de langste zijde ergens rond de 1600 uitkomt. Daarna wordt hij opnieuw opgeslagen als JPEG met een lagere kwaliteit, en dat betekent dat er detail wordt weggegooid dat niet meer terugkomt. Verkleinen is een keuze, weggegooid detail is definitief.

Een Nederlandse fotograaf heeft het gemeten met een foto uit een systeemcamera. Origineel: 6000 bij 4000 pixels, 21,8 megabyte. Na één keer door WhatsApp: 1600 bij 1066 pixels, 660 kilobyte. Van de 24 miljoen pixels blijven er 1,7 miljoen over, en van het bestand ongeveer drie procent. Je kunt zijn vergelijking naast elkaar bekijken.

Hoeveel er precies wegvalt, hangt af van je telefoon, je instellingen en de versie van de app. In een oudere vergelijking van Androidworld kwamen foto's uit WhatsApp op 2048 bij 1536 pixels uit, terwijl Signal het originele formaat gewoon liet staan. De richting is altijd dezelfde en het gaat altijd één kant op.

Waarom doen ze het? Omdat dat bestand in twee seconden aan de andere kant moet zijn, ook bij één streepje bereik in een feestzaal waar tachtig mensen op hetzelfde netwerk zitten. Voor een appje aan je moeder is dat een prima ruil. Voor de foto's van je bruiloft is het dat niet, en dat is het enige wat er mis is aan WhatsApp gebruiken: het is het verkeerde gereedschap, niet een verkeerde keuze.

Hoe groot kun je 1600 bij 1066 pixels nog afdrukken?

Hier komt de rekensom die niemand erbij zet. Een fotoafdruk wordt gemaakt op 300 pixels per inch. Deel 1600 door 300 en je komt op 5,3 inch, oftewel 13,5 centimeter. In de hoogte: 1066 gedeeld door 300 is 3,6 inch, dus 9 centimeter.

Dertien bij negen centimeter. Dat is nét onder een gewone afdruk van 10 bij 15, en dat is meteen de grens. Tot dat formaat ziet een foto uit de groepsapp er prima uit. Rek je hem op tot A5, dan zit je nog op ongeveer 190 pixels per inch en dat kan er op armlengte mee door. Ga naar A4 of naar een doek boven de bank en je zit rond de 140: haar wordt een vlek en in een egale lucht zie je blokjes staan.

Voor een fotoboek is dit het punt waar het pijn doet. Een pagina van een standaard fotoboek is breder dan dertien centimeter, dus elke foto die je paginabreed wil afdrukken valt af. Foto's die als origineel binnenkomen kun je wel paginabreed zetten, en je kunt ze bovendien nog bijsnijden of rechtzetten zonder dat er iets uit elkaar valt.

Helpt die HD-knop dan niet?

Deels, en het is een eerlijke verbetering. Sinds 2023 zit er bij het versturen een knop waarmee je HD kiest in plaats van standaard. WhatsApp waarschuwt zelf dat het bestand dan tot zes keer groter kan worden. Maar het is geen origineel: er wordt nog steeds gecomprimeerd, alleen minder.

Er zitten twee praktische haken aan. De knop staat niet standaard aan, en je moet hem per foto aantikken tenzij je hem in de instellingen bij media-uploadkwaliteit vastzet. Dat vastzetten geldt alleen voor jouw telefoon en niet voor die van je gasten.

En daar zit de kern. Elke oplossing die van je gasten een extra handeling vraagt op het moment dat ze het minst opletten, gebeurt niet. Iemand die om half twee twaalf foto's doorstuurt gaat geen instellingenmenu in. Dat is geen luiheid, dat is een feest. Het is ook de maatstaf waarmee we negen QR-fotodiensten naast elkaar hebben gezet: wat vraagt het van een gast om half twee.

Werkt verzenden als document wel?

Ja, en dat is de eerlijke oplossing. Verstuur je een foto niet als foto maar als document, dan laat WhatsApp het bestand met rust. Je krijgt precies wat er gemaakt is: alle pixels en alle kleurinformatie. Voor één belangrijke foto naar één persoon is dit gewoon de goede manier.

Alleen: probeer dat maar eens uit te leggen aan tachtig gasten om elf uur 's avonds. Op een iPhone loopt het via de Bestanden-app in plaats van via je fotorol. Op Android tik je op de paperclip, kies je Document en ga je door je bestandsbeheer. Dat zijn drie extra stappen voor iemand die een glas in zijn andere hand heeft.

En dan komen ze binnen als een rij bestandsnamen in een chat, niet als een album. Bij tien foto's is dat te doen. Bij twaalfhonderd foto's van veertig gasten scrol je twee avonden om alles op te slaan, en je weet nog steeds niet wie wat heeft gestuurd. Voor een feest schaalt het dus niet, en daarom verzamelen mensen die foto's op een andere manier. Een QR-code op tafel die naar een album wijst is daarvoor de gangbare vorm, en zo'n QR-code voor foto's maken is vijf minuten werk.

En video's? Die krijgen het nog harder te verduren

Video wordt van alles het zwaarst aangepakt. In een test op een iPhone kwam een video in standaardkwaliteit aan op 848 bij 476 pixels. Dat is minder dan de dvd's van vroeger, terwijl diezelfde telefoon in Full HD of 4K filmt. Met de HD-stand aan wordt het 1280 bij 718, nog altijd onder Full HD.

Dat merk je meteen zodra je zo'n filmpje op een tv zet. De speech die iemand voor je heeft gefilmd is op een telefoon nog te doen en op een scherm van 55 inch een blokkenpuzzel. Het geluid overleeft het redelijk, dus wat er gezegd wordt hoor je nog wel. Alleen zie je het gezicht erbij niet meer.

Bij video telt dit zwaarder dan bij foto's, want je hebt er meestal maar één van. Van de taart zijn twaalf foto's gemaakt. Van de speech van je broer bestaat één opname, en die staat op de telefoon van iemand die hem daarna via de groepsapp heeft gestuurd. Dat is precies de reden om die ene opname ergens anders binnen te laten komen.